Pierwsza edycja CPN (marzec–czerwiec 2026): jak działała i co dała kierowcom

Pierwsza edycja CPN („Ceny Paliwa Niżej”) była pierwszą w 2026 roku próbą zahamowania skoku cen na stacjach, wywołanego wzrostem cen ropy po konflikcie na Bliskim Wschodzie. Trwała od 31 marca do 30 czerwca 2026 r. i połączyła obniżkę podatków z dziennymi limitami cen. Poniżej opisujemy, jak to działało i jakie były skutki. Aktualne dane znajdziesz w sekcji program CPN.

Kontekst: skąd się wziął program

Wiosną 2026 r. ceny ropy poszły w górę, a razem z nimi ceny benzyny i oleju napędowego na polskich stacjach. Rząd odpowiedział pakietem osłonowym, który według komunikatów Ministerstwa Energii miał szybko obniżyć ceny detaliczne. Pełny przekrój tego, czym jest program, opisujemy w artykule program CPN: co to jest, a chronologię wydarzeń w tekście historia programu CPN.

Warto pamiętać o rozbieżności w źródłach. Część mediów podaje, że program wystartował 29 marca wraz z wejściem w życie przepisów, ale dzienne ceny maksymalne zaczęły obowiązywać 31 marca i ta data jest przyjmowana jako początek pierwszej edycji.

Mechanizm: podatki plus dzienny limit

Pierwsza edycja opierała się na trzech elementach.

• Niższy VAT: stawka na paliwa spadła z 23% do 8%.

• Niższa akcyza: według Bankier.pl obniżka wynosiła około 29 gr/l w przypadku benzyny i około 28 gr/l w przypadku oleju napędowego. Źródła różnią się co do czasu trwania obniżki akcyzy (jedne wskazują 15 kwietnia, inne 15 czerwca), dlatego nie rozstrzygamy tego jednoznacznie.

• Dzienna cena maksymalna: obowiązkowy pułap dla Pb95, Pb98 i oleju napędowego, obowiązujący wszystkie stacje.

Cenę maksymalną ogłasza minister energii, a nowa wartość obowiązuje od następnego dnia. Według cenycpn.pl i Forsalu wylicza się ją ze średniej ceny hurtowej największych dostawców z poprzedniego dnia roboczego, powiększonej o akcyzę i opłatę paliwową, 0,30 zł/l na koszty stacji oraz VAT. Szczegóły wyjaśniamy w tekście jak obliczana jest cena maksymalna. Stacja może sprzedawać taniej niż limit, więc promocje nadal miały sens; piszemy o tym w artykule CPN a promocje na stacjach, a aktualne oferty zbieramy w sekcji promocje.

Pakiet podatkowy opisało też Ministerstwo Finansów. Zakres paliw i wyjątki omawiamy w artykule zakres programu CPN, a zasady dotyczące VAT i akcyzy w tekście CPN: VAT i akcyza.

Pierwsze ceny maksymalne

Na start, 31 marca 2026 r., limity wyniosły:

• Pb95: 6,16 zł/l,

• Pb98: 6,76 zł/l,

• olej napędowy: 7,60 zł/l.

Dane te podał między innymi Forsal. Wysoka cena diesla względem benzyny pokazuje, że paliwo do silników wysokoprężnych było wtedy szczególnie drogie. O jego specyfice w programie piszemy w artykule CPN a olej napędowy.

Limit działał jak sufit, a nie stała cena. Oznaczało to, że w dniach spadków notowań hurtowych cena maksymalna również mogła maleć, a w dniach wzrostów rosnąć. W weekendy i święta obowiązywała wartość ogłoszona w ostatnim dniu roboczym. Kierowca nie musiał więc niczego wyliczać samodzielnie, ale porównanie ceny na tablicy z oficjalnym komunikatem pozwalało sprawdzić, czy stacja nie przekracza pułapu.

Kontrole i egzekwowanie limitów

Przestrzeganie limitów kontrolowała Krajowa Administracja Skarbowa. Według Forsalu i cenycpn.pl kara za sprzedaż powyżej limitu może sięgać 1 mln zł. Media, m.in. Auto Świat, informowały o kontrolach i wykrytych naruszeniach. Co zrobić, gdy widzisz wyższą cenę niż limit, opisujemy w artykule stacja przekracza cenę maksymalną.

Efekty i koszt

Według rządu ceny paliw spadły dzięki pakietowi średnio o około 20%. To ocena strony rządowej, a rzeczywista cena na konkretnej stacji zależała także od notowań hurtowych. Koszt pierwszej edycji oszacowano na około 4,7 mld zł; to wartość przywoływana w komunikatach rządowych, a inne szacunki łącznego kosztu programu (np. 5,2 mld zł według PKO BP przed trzecią edycją) obejmują dłuższy okres, więc nie należy ich zestawiać wprost. Jak liczyć własną oszczędność, pokazujemy w tekście ile oszczędzam na CPN.

Ocena skutków zależy od perspektywy. Dla kierowców najważniejsza była niższa cena przy dystrybutorze, dla budżetu państwa wydatek rzędu miliardów złotych w postaci utraconych wpływów podatkowych. Stacje i dostawcy mierzyli się natomiast z obowiązkiem sprzedaży w ramach dziennego limitu, o czym piszemy w tekście CPN a stacje paliw i marże.

Co było po zakończeniu

Pierwsza edycja zakończyła się 30 czerwca 2026 r. Program wrócił w sierpniu w drugiej edycji (17–31 sierpnia, VAT 8% bez obniżki akcyzy, koszt ok. 495 mln zł), a po jej zakończeniu od 1 września wróciły VAT 23% i brak cen maksymalnych. Według danych e-petrol przytoczonych przez Gazetę Prawną średnia cena Pb95 wzrosła wtedy do 7,63 zł z 6,57 zł tydzień wcześniej. Trzecia edycja ruszyła 3 października i potrwa do 31 grudnia 2026 r. Więcej w artykułach CPN: druga edycja, CPN: trzecia edycja i co po końcu CPN.

Pierwsza edycja pokazała też, że program ma charakter doraźny: każda kolejna odsłona wymagała osobnej decyzji rządu i osobnych aktów prawnych, a o przedłużeniu rozstrzygano w zależności od sytuacji na rynku i w budżecie. Dlatego kierowcom opłaca się śledzić bieżące komunikaty, a nie zakładać, że obniżone podatki zostaną automatycznie.

Źródła

• Ministerstwo Energii (gov.pl): Taniej na stacjach paliw – rząd uruchamia program osłonowy CPN

• Ministerstwo Finansów (gov.pl): Rząd uruchomił pakiet podatkowy obniżający ceny paliw

• Forsal: 6,16 zł za litr benzyny i 7,60 zł za litr diesla – maksymalne ceny

• Gazeta Prawna: Ceny paliw mocno wzrosły, rząd nie wyklucza powrotu programu CPN

• cenycpn.pl: Pakiet CPN