Program CPN (Ceny Paliwa Niżej): co to jest i jak działa
· 5 min czytania · Wiktor
Program CPN obniża VAT na benzynę i olej napędowy z 23 do 8 proc., a minister energii codziennie ogłasza ceny maksymalne. Wyjaśniamy zasady trzeciej edycji i jej skutki dla kierowców.
Program CPN (Ceny Paliwa Niżej) to rządowy pakiet, który ma obniżać ceny benzyny i oleju napędowego na stacjach. Działa na dwa sposoby: zmniejsza obciążenia podatkowe i wyznacza górny limit ceny, jaki wolno naliczyć kierowcy. Poniżej wyjaśniamy, jak to wygląda w trzeciej edycji, która ruszyła w październiku 2026 roku.
Na czym polega program CPN
Idea jest prosta: państwo rezygnuje z części wpływów z podatków od paliw, a stacje mogą sprzedawać benzynę i diesel nie drożej niż wynosi limit na dany dzień. Kierowca widzi efekt na dystrybutorze, bez zbierania kuponów czy wniosków. Pakiet powstał jako reakcja na wzrost cen ropy, który media łączą z napięciami geopolitycznymi, w tym wokół Cieśniny Ormuz.
Rząd twierdzi, że w pierwszej edycji ceny na stacjach spadły średnio o ok. 20 proc. To deklaracja strony rządowej, a faktyczne ceny zależą także od notowań ropy i kursu walut. Więcej o tym, co kształtuje cenę, piszemy w tekście z czego składa się cena paliwa.
Mechanizm: niższy VAT, niższa akcyza i cena maksymalna
Pierwszy element to obniżka VAT na paliwa z 23 do 8 proc. Drugi to obniżona akcyza. Przy pierwszej edycji, jak podawał w maju bankier.pl za raportem Ministerstwa Finansów, akcyza spadła o 29 groszy na litrze benzyny i 28 groszy na litrze oleju napędowego. W trzeciej edycji rząd utrzymuje obniżone stawki VAT i akcyzy, ale źródła, które sprawdziliśmy, nie podają jej dokładnych stawek. Szczegóły omawiamy w artykule CPN a VAT i akcyza.
Trzeci element to cena maksymalna. Poziomy limitów dla benzyny 95, benzyny 98 i oleju napędowego ogłasza minister energii. Według relacji mediów robi to w dni robocze, a stawki na weekend podaje w piątek. Przykładowo na 3-5 października obowiązywały limity: 6,73 zł/l dla Pb95, 7,59 zł/l dla Pb98 i 7,88 zł/l dla oleju napędowego. To ceny brutto, a sprzedaż powyżej limitu jest zakazana. Jak działa limit, opisujemy w tekście cena maksymalna paliwa w CPN, a co zrobić przy przekroczeniu, w materiale stacja przekracza cenę maksymalną.
Aktualne ceny maksymalne CPN i ich wykresy znajdziesz na naszej stronie program CPN.
Jakie paliwa obejmuje CPN
Program dotyczy benzyny 95, benzyny 98 i oleju napędowego. Autogaz nie jest objęty zasadami CPN. Z dostępnych danych wynika, że 7 października 2026 średnia cena LPG wynosiła 3,25 zł/l. Powody opisujemy w artykule CPN a LPG, a bieżące ceny autogazu sprawdzisz na stronie LPG. Podobnie możesz porównać stacje dla Pb95 i oleju napędowego.
Jak długo trwa program
Program w 2026 roku działał w trzech odsłonach:
Pierwsza edycja: od 31 marca do 30 czerwca 2026 roku. Jej koszt dla budżetu to ok. 4,7 mld zł.
Druga edycja: od 17 do 31 sierpnia 2026 roku, z kosztem 495 mln zł według Ministerstwa Finansów.
Trzecia edycja: od 3 października do 31 grudnia 2026 roku.
Część mediów ostrzega, że bez przedłużenia od 1 stycznia 2027 roku wróci pełny VAT i ceny wzrosną. To prognoza, nie decyzja. Szerzej piszemy o tym w tekstach CPN: do kiedy obowiązuje, co po końcu CPN oraz historia programu CPN.
Kto za to płaci
Niższe stawki podatków oznaczają mniejsze wpływy do budżetu. Rząd zapowiadał, że koszt pokryje podatek od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych. Według doniesień money.pl rząd szacował wpływy z niego na ok. 4 mld zł, a prezydent Karol Nawrocki skierował pierwszą wersję ustawy do Trybunału Konstytucyjnego, zarzucając jej działanie wstecz. Rząd odpierał ten zarzut, a premier Donald Tusk zapowiadał, że kolejna edycja CPN ruszy po podpisaniu nowej ustawy. Według źródeł podatek ma obejmować okres od 1 marca 2026 do 31 marca 2027 roku. Szczegóły omawia tekst podatek od nadzwyczajnych zysków.
Co to oznacza dla kierowców
Przede wszystkim ceny na stacjach nie powinny przekraczać limitu ogłoszonego na dany dzień, ale mogą być niższe. Stacje nadal konkurują, a część oferuje dodatkowe rabaty, więc warto sprawdzać aktualne promocje i czytać o tym, jak CPN wpływa na promocje.
Limit nie oznacza stałej ceny. Gdy rosną notowania ropy lub hurtowe ceny paliw, limit też rośnie. Media zwracały uwagę, że np. 9 października maksymalna cena Pb95 wynosiła 6,90 zł, czyli więcej niż na początku edycji. Co wpływa na takie zmiany, wyjaśniamy w tekście od czego zależą ceny paliw.
Najczęstsze wątpliwości
Czy CPN gwarantuje najniższą cenę? Nie. Limit to górna granica, a faktyczna cena na danej stacji zależy od jej polityki cenowej i lokalnej konkurencji. Różnice między stacjami nadal są widoczne, dlatego porównanie cen ma sens także w czasie programu.
Czy CPN to dopłata dla kierowców? Nie. Kierowca nie składa żadnego wniosku. Obniżka wynika z niższych podatków wliczonych w cenę, a limit pilnuje, by stacje nie podniosły marży ponad ustalony poziom.
Co z kontrolami? Jak podaje infor.pl, w maju 2026 roku Krajowa Administracja Skarbowa sprawdziła prawie 8 tysięcy stacji i stwierdziła nieprawidłowości w niespełna 500 z nich. Dotyczyły one rozbieżności między ceną na pylonie a ceną przy zakupie.
Przepisy dotyczące programu mogą się zmieniać, dlatego przed tankowaniem i planowaniem budżetu warto sprawdzić bieżące komunikaty Ministerstwa Energii i Ministerstwa Finansów.
Źródła
Comparic: Benzyna po 6,73 zł, diesel po 7,88 zł. Rząd uruchamia trzecią edycję CPN
Bankier.pl: Rząd szykuje podatek od nadmiarowych zysków. Koncerny zrzucą się na program CPN
Autokatalog.pl: Pakiet CPN obowiązuje na stacjach do końca roku
Money.pl: Kupiliśmy sobie trochę czasu. Na stacje paliw wrócił program CPN
Najczęstsze pytania
Co to jest program CPN?
CPN, czyli Ceny Paliwa Niżej, to rządowy pakiet obniżający podatki na benzynę i olej napędowy oraz wprowadzający maksymalne ceny detaliczne na stacjach. VAT na paliwa spada z 23 do 8 proc., a ceny maksymalne ogłasza minister energii.
Do kiedy obowiązuje program CPN?
Trzecia edycja programu obowiązuje od 3 października do 31 grudnia 2026 roku. Wcześniejsze edycje trwały od 31 marca do 30 czerwca oraz od 17 do 31 sierpnia 2026 roku. O ewentualnym przedłużeniu decyduje rząd, więc warto śledzić oficjalne komunikaty.
Czy program CPN obejmuje LPG?
Nie. Według dostępnych informacji zasady CPN dotyczą benzyny i oleju napędowego, a autogaz nie jest nimi objęty. Cena LPG kształtuje się więc na zasadach rynkowych.
Kto płaci za program CPN?
Obniżone podatki oznaczają niższe wpływy budżetu. Według rządu program ma być współfinansowany z podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych. Ministerstwo Finansów podawało, że dwie pierwsze edycje kosztowały łącznie ok. 5,2 mld zł.
