Historia programu CPN: od marca 2026 do trzeciej edycji
· 5 min czytania · Maciek
Program CPN 2026 ruszył 31 marca z powodu skoku cen ropy, wygasł w czerwcu, wrócił w sierpniu i od 3 października działa po raz trzeci. Zebraliśmy daty, koszty i opinie.
Program CPN, czyli „Ceny Paliwa Niżej", w 2026 roku działał już w trzech odsłonach. Poniżej chronologia: od powodów uruchomienia, przez przerwy i powroty, po koszty i opinie. Szczegółowy opis zasad znajdziesz w artykule Program CPN - co to jest, a bieżące informacje na stronie programu CPN.
Skąd wziął się program CPN
Powodem był gwałtowny wzrost cen ropy na świecie. Według portalu Globenergia prezes Orlenu mówił, że ceny oleju napędowego na świecie wzrosły w ciągu kilku miesięcy o 50-60 proc. Rząd odpowiedział pakietem osłonowym, który miał szybko obniżyć ceny na stacjach. Szerszy kontekst długoterminowych zmian cen znajdziesz w tekście historia cen paliw w Polsce.
Pierwsza edycja: 31 marca - 30 czerwca 2026
Pakiet wszedł w życie 31 marca. Obejmował obniżkę VAT na paliwa z 23% do 8%, obniżkę akcyzy (według Globenergii o 29 gr/l na benzynie i 28 gr/l na oleju napędowym) oraz maksymalne ceny detaliczne. Według rządu ceny spadły średnio o ok. 20 proc. Koszt pierwszej edycji szacowano na około 4,7 mld zł, głównie w postaci utraconych wpływów z VAT i akcyzy.
Koniec w czerwcu i spór o budżet
Program wygasł z końcem czerwca. W lecie temat jego przedłużenia wracał w debacie publicznej. Minister energii Miłosz Motyka powiedział w rozmowie z „Super Expressem": „Nie ma na to dzisiaj środków w budżecie". Według niego mechanizm kosztował wówczas już ponad 5 mld zł, co nazwał wymiernym wysiłkiem dla budżetu. Więcej o tym okresie przeczytasz w artykule CPN - do kiedy obowiązuje oraz w analizie co po końcu CPN.
Druga edycja: 17-31 sierpnia 2026
Po eskalacji walk na Bliskim Wschodzie w połowie lipca ceny ropy znów poszły w górę i rząd przywrócił pakiet. Druga edycja trwała od 17 do 31 sierpnia. Obejmowała obniżkę VAT z 23% do 8% oraz codziennie ogłaszane maksymalne ceny, ale bez obniżki akcyzy. Pierwszego dnia limity wynosiły:
Pb95: 6,41 zł/l,
Pb98: 7,20 zł/l,
olej napędowy: 7,37 zł/l.
Koszt tej odsłony szacowano na ok. 495 mln zł. Łączne wydatki budżetu na program sięgały wtedy około 5 mld zł.
Co mówił sondaż
W dniach 18-19 sierpnia SW Research przeprowadził dla „Rzeczpospolitej" badanie na próbie 800 dorosłych internautów. Zapytano, czy dwutygodniowe wsparcie wystarczy, czy rząd powinien utrzymać program dłużej niezależnie od kosztów. Za kontynuacją opowiedziało się 50% badanych, przeciw było 25,5%, a 24,5% nie miało zdania. Poparcie było najwyższe wśród mieszkańców wsi (55%). Doniesienia o poparciu rzędu 78% nie udało nam się potwierdzić w żadnym źródle, dlatego ich nie przytaczamy.
Wrzesień i trzecia edycja od 3 października
Po zakończeniu drugiej edycji ceny na stacjach znów rosły. Według szybkiego szacunku GUS we wrześniu paliwa podrożały o 36,1% rok do roku, a ogólna inflacja wyniosła 4,0%. Rząd ogłosił trzecią edycję, obowiązującą od 3 października do 31 grudnia 2026 roku. Obejmuje ona obniżkę VAT do 8% oraz maksymalne ceny. W pierwszych dniach (3-5 października) limity wynosiły:
Pb95: 6,73 zł/l,
Pb98: 7,59 zł/l,
olej napędowy: 7,88 zł/l.
Rząd nie podał szacunkowego kosztu tej edycji. Według relacji Comparic finansowanie ma pochodzić z nowego podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych; szczegóły opisujemy w artykule podatek od nadzwyczajnych zysków a ceny paliw. Minister Motyka nazwał CPN największym programem osłonowym w Unii Europejskiej i stwierdził, że przynosi realne korzyści rodzinom i gospodarce. Krytycy wskazywali natomiast, że osłona osłabia zachętę do ograniczania zużycia paliwa.
Koszty w zestawieniu
Dotychczasowe doniesienia pozwalają złożyć prosty bilans wydatków budżetu:
pierwsza edycja (31 marca - 30 czerwca): ok. 4,7 mld zł,
druga edycja (17-31 sierpnia): ok. 495 mln zł,
trzecia edycja (od 3 października): brak oficjalnej wyceny, rząd wskazuje na wpływy z podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych.
Globenergia zwraca uwagę, że po pierwszym półroczu 2026 roku deficyt budżetu wyniósł 123,7 mld zł, więc CPN stanowi jedynie jego niewielką część. Dwa tygodnie drugiej edycji porównano tam do ok. 42% budżetu programu dopłat do aut elektrycznych NaszEauto (1,18 mld zł). Zwolennicy programu podkreślają, że obniżka ceny o ok. 90 gr na litrze, a w niektórych przypadkach ponad 1 zł, odciąża kierowców i firmy transportowe. Przeciwnicy wskazują na obciążenie finansów publicznych i ryzyko, że po wygaśnięciu pakietu ceny gwałtownie wzrosną, co obserwowano po sierpniu.
Czego uczy dotychczasowa historia
Trzy edycje pokazują, że program jest uruchamiany reaktywnie, po wyraźnych skokach cen ropy lub napięciach na Bliskim Wschodzie, i że jego długość zależy od możliwości budżetu. Pierwsza edycja trwała trzy miesiące, druga dwa tygodnie, a trzecia ma objąć ostatnie niemal trzy miesiące roku. Kierowcy powinni więc śledzić komunikaty ministerstwa i codzienne limity cen, a przed końcem grudnia sprawdzić, jakie rozwiązania zapowiada rząd.
Jak korzystać z programu na co dzień
Limity cen ustalane są dla całego kraju, ale realne ceny na stacjach często są niższe od maksymalnych. Aktualne oferty i rabaty porównasz w sekcji promocje.
Źródła
Najczęstsze pytania
Kiedy zaczął się program CPN?
Pierwsza edycja programu Ceny Paliwa Niżej obowiązywała od 31 marca do 30 czerwca 2026 roku. Rząd wprowadził go w odpowiedzi na gwałtowny wzrost cen ropy na świecie.
Ile kosztowały dotychczasowe edycje CPN?
Według doniesień medialnych pierwsza edycja kosztowała około 4,7 mld zł, a druga, sierpniowa, ok. 495 mln zł. Dla trzeciej edycji rząd nie podał szacunkowego kosztu.
Do kiedy trwa trzecia edycja CPN?
Trzecia edycja obowiązuje od 3 października do 31 grudnia 2026 roku. Obejmuje obniżkę VAT na paliwa z 23% do 8% oraz maksymalne ceny detaliczne.
Czy Polacy popierają program CPN?
W sondażu SW Research dla Rzeczpospolitej, przeprowadzonym 18-19 sierpnia 2026, 50% badanych chciało kontynuacji programu, 25,5% było przeciw, a 24,5% nie miało zdania.
