CPN opinie: co Polacy i ekonomiści myślą o programie? Sondaże i opinie
· 5 min czytania · Agata
Przegląd opinii o CPN: sondaż SW Research dla Rzeczpospolitej, panel ekonomistów, argumenty zwolenników i krytyków oraz koszty programu dla budżetu.
Program CPN („Ceny Paliwa Niżej”) od początku budzi spory: jego zwolennicy wskazują na niższe ceny na stacjach i inflację, krytycy na koszt dla budżetu i osłabianie bodźców do oszczędzania paliwa. Poniżej zebraliśmy dostępne sondaże i wypowiedzi, każdą z podaniem źródła. Nie oceniamy programu, a jedynie relacjonujemy cudze stanowiska. Aktualne limity cen sprawdzisz na stronie programu CPN.
Co pokazuje sondaż SW Research dla Rzeczpospolitej
Najczęściej cytowanym badaniem jest sondaż SW Research przeprowadzony dla „Rzeczpospolitej” w dniach 18-19 sierpnia 2026 r. na próbie 800 internautów powyżej 18. roku życia z panelu SW Panel. Pytanie dotyczyło tego, czy dwutygodniowe wsparcie na koniec wakacji (czyli druga edycja programu) jest wystarczające, czy rząd powinien utrzymać program dłużej, niezależnie od kosztów.
Wyniki według relacji money.pl:
50% było za kontynuacją programu,
25,5% było przeciw przedłużaniu,
24,5% nie miało zdania.
Badanie ma charakter internetowy, więc odzwierciedla poglądy użytkowników panelu online, nie zawsze całej populacji. Z podziałów opublikowanych przez money.pl wynika, że za przedłużeniem częściej opowiadały się kobiety (52%) niż mężczyźni (48%), a najwięcej zwolenników było wśród mieszkańców wsi (55%). Poparcie dla zakończenia programu rosło wraz z dochodem: od niecałych 24% wśród osób zarabiających do 3 tys. zł netto do ponad 32% w grupie powyżej 7 tys. zł.
Panel ekonomistów: przewaga głosów za wygaszeniem
W maju 2026 r. „Rzeczpospolita” zapytała 18 ekonomistów ze swojego Panelu Ekonomistów o dalszy los CPN. Według relacji money.pl 11 ekspertów opowiedziało się za wygaszeniem programu, 4 za kontynuacją, a 3 nie miało zdania. Większość uznała, że choć program wyraźnie obniża ceny, kluczowe jest pytanie, kto i jak długo ma finansować niższe ceny na stacjach. Według tej publikacji wygaszenie podniosłoby cenę benzyny 95 o ok. 1 zł za litr, a oleju napędowego o ok. 1,20 zł.
Osobna ankieta money.pl, przeprowadzona w kwietniu wśród 46 ekonomistów, dała wynik bardziej wyrównany: 39% zgodziło się, że oczekiwane skutki CPN uzasadniają koszt dla budżetu, a 41% się nie zgodziło. Z kolei 48% uznało, że lepiej ograniczyć ceny tylko dla wybranych grup, np. firm transportowych i rolników, a 39% było przeciwnego zdania.
Argumenty krytyków
W analizie money.pl z 4 kwietnia 2026 r. autorstwa Grzegorza Siemionczyka głos zabrali m.in. następujący eksperci:
Prof. Michał Rubaszek (SGH) wskazuje, że CPN osłabia sygnał rynkowy, który powinien skłaniać do ograniczania zużycia paliw.
Dr hab. Łukasz Goczek (UW) zauważa, że za te same środki można by obniżyć podatki wybranym branżom albo dopłacać do transportu publicznego.
Dr hab. Jacek Tomkiewicz (Akademia Leona Koźmińskiego) przekonuje, że „najwięcej zyskają ci kierowcy, którzy mają największe samochody”.
Piotr Bielski (Santander) ocenia: „Tutaj kalkulacja polityczna wygrywa z ekonomiczną”.
Z kolei dr hab. Jan Witajewski-Baltvilks (UW) uważa, że wyższe podatki to najefektywniejszy sposób ograniczania popytu na paliwa. Analiza przywołuje także stanowisko OECD, według którego wsparcie powinno być tymczasowe i kierowane do najbardziej potrzebujących.
Argumenty zwolenników i rządu
Dr Iwo Augustyński (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) argumentuje w tej samej analizie, że większość kwot utraconych przez budżet zostaje w portfelach kierowców, a część państwo może odzyskać od Orlenu. Jego zdaniem program dało się też wprowadzić szybko, podczas gdy bardziej precyzyjne działania utknęłyby w sporach politycznych. Według money.pl zwolennicy wskazują również na efekt antyinflacyjny: autor analizy podaje, że inflacja będzie ok. 0,9 pkt proc. niższa niż bez CPN.
Resort energii, według relacji AutoCentrum z 14 maja 2026 r., rekomendował utrzymanie mechanizmu do uspokojenia sytuacji na rynkach paliw. Ministerstwo twierdzi, że program nie wywołał dużej turystyki paliwowej, a większość korzyści trafia do krajowych kierowców i firm transportowych. Wygaszanie miałoby przebiegać etapami: najpierw korekta VAT, potem powrót wyższej akcyzy.
Koszt programu dla budżetu
Według danych resortu przytaczanych przez AutoCentrum koszt pierwszej edycji wynosił ok. 1,6 mld zł miesięcznie, przy czym ministerstwo szacowało oszczędności kierowców na ok. 3 mld zł. Analiza money.pl wspomina o szacunkach sięgających nawet 2 mld zł miesięcznie oraz o koszcie rzędu 0,4% PKB przy utrzymaniu programu do końca roku. Łączny koszt wiosennej edycji szacuje się na ok. 4,7 mld zł, a drugiej na ok. 495 mln zł. Dla trzeciej edycji Forsal podaje ok. 3,24 mld zł z tytułu VAT i ok. 2,1 mld zł z akcyzy. Szacunki różnią się między źródłami.
Kwestię finansowania poruszył też minister energii Miłosz Motyka, który we wrześniu, przed trzecią edycją, powiedział w „Super Expressie”: „Nie ma na to dzisiaj środków w budżecie”. Część kosztów ma pokryć podatek od nadzwyczajnych zysków na paliwach.
Warto pamiętać, że przytoczone liczby pochodzą z różnych momentów: część powstała w kwietniu i maju, czyli w trakcie pierwszej edycji, a sondaż SW Research dotyczył edycji drugiej. Opinie ekspertów odnoszą się więc do różnych wariantów programu (z obniżką akcyzy i bez niej) oraz do innej sytuacji na rynku ropy. Wnioski z jednego badania nie muszą się przekładać na pozostałe.
Co dalej i gdzie szukać więcej informacji
Trzecia edycja obowiązuje od 3 października do 31 grudnia 2026 r., a minister finansów Andrzej Domański zapowiedział decyzję o ewentualnym przedłużeniu w grudniu. Jak mogą wyglądać scenariusze po zakończeniu programu, opisujemy w tekście co po końcu CPN, a przebieg poprzednich edycji w artykule historia programu CPN. Bieżące ceny maksymalne znajdziesz na stronie programu CPN.
Źródła
Najczęstsze pytania
Jaki sondaż pokazuje poparcie Polaków dla CPN?
SW Research przeprowadził dla Rzeczpospolitej badanie 18-19 sierpnia 2026 r. na próbie 800 internautów. Za kontynuacją programu opowiedziało się 50% ankietowanych, przeciw było 25,5%, a 24,5% nie miało zdania.
Co ekonomiści sądzą o programie CPN?
Opinie są podzielone. W panelu ekonomistów Rzeczpospolitej z maja 2026 r. 11 z 18 ekspertów opowiedziało się za wygaszeniem programu, 4 za kontynuacją, a 3 nie miało zdania. W ankiecie money.pl wśród 46 ekonomistów 39% uznało, że efekty uzasadniają koszt, a 41% nie.
Ile CPN kosztuje budżet państwa?
Resort energii szacował koszt wiosennej edycji na ok. 1,6 mld zł miesięcznie, a łącznie ok. 4,7 mld zł. Druga edycja z sierpnia kosztowała ok. 495 mln zł, a Forsal podaje dla trzeciej łącznie ok. 5,3 mld zł z VAT i akcyzy.
Czy rząd odpowiada na zarzuty krytyków CPN?
Według relacji AutoCentrum z maja 2026 r. resort energii twierdzi, że program nie wywołał dużej turystyki paliwowej, a korzyści trafiają głównie do krajowych kierowców i firm transportowych. Rząd argumentuje też, że szybkie wygaszenie ulg podniosłoby ceny na stacjach.
