Przejdź do treści
Radar Paliw

Podatek 60% od nadzwyczajnych zysków podpisany i w TK: kogo dotyczy, co z Orlenem i co dla kierowców oraz CPN do 31.12.2026

· 4 min czytania ·

Prezydent podpisał ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków (60%) i skierował ją do TK w trybie następczym. Kogo dotyczy, jaka podstawa, co z Orlenem i co to znaczy dla CPN.

Stacja paliw o zachodzie słońca z dystrybutorami pod wiatą

Ustawa o podatku od nadzwyczajnych zysków ze sprzedaży paliw ciekłych jest podpisana, a jednocześnie zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego. Brzmi to jak sprzeczność, więc rozkładam ją na części: kogo podatek dotyczy, jaka jest stawka i podstawa, co znaczy „kontrola następcza” i czy cokolwiek zmienia się dla kierowców. Opieram się na doniesieniach money.pl, rp.pl, prawo.pl i TVN24. Tam, gdzie źródła się różnią, piszę o tym wprost.

Co się stało: podpis i skierowanie do TK

Prezydent Karol Nawrocki ogłosił w czwartek 1 października 2026 r., że podpisał ustawę z 18 września 2026 r. Według prawo.pl ustawa dotyczy podatku od nadzwyczajnych zysków osiągniętych od marca 2026 r. do marca 2027 r. Jednocześnie prezydent zapowiedział skierowanie jej do Trybunału w trybie kontroli następczej, podkreślając, że nie wycofuje swoich zarzutów o niekonstytucyjność (rp.pl).

Kogo dotyczy, jaka stawka i podstawa

Element

Co podają media

Podatnicy

Producenci paliw ciekłych oraz firmy z koncesją na obrót paliwami z zagranicą

Stawka

60% podstawy; dla podmiotów niewytwarzających paliw 50%, z limitem do 50% dochodu lub zysku netto

Podstawa

Nadwyżka przychodów ponad poziom z marży z 2025 r. powiększonej o 20% (marża referencyjna co najmniej 2%)

Okres zysków

1.03.2026 – 31.03.2027

Szacunek wpływów

Ponad 5 mld zł według MF (TVN24); wcześniej ok. 4 mld zł dla krótszego okresu

Z danych o wejściu w życie wynika niespójność. TVN24 i nczas.info piszą o 1 listopada 2026 r., a część serwisów (np. Super Biznes) o wejściu w życie w dniu publikacji, czyli 1 października. Nie rozstrzygam tego bez tekstu w Dzienniku Ustaw; dla kierowców różnica jest bez znaczenia, dla księgowych firm paliwowych już nie.

Czy podatek obejmuje Orlen

W tekstach, które czytałam, brak listy nazwanych spółek, więc nie twierdzę, że ustawa „wymienia Orlen”. Wiadomo jednak, że koncern ujawnił w komunikacie giełdowym wstępne oszacowanie zobowiązania na 2 mld zł za marzec–sierpień 2026 r. (Super Biznes, 2.10.2026). To szacunek spółki, a nie ostateczna kwota. Ogólny opis podatku i jego związku z CPN znajdziesz w tekście kto zapłaci za CPN, a o sieci na naszych stronach – w profilu stacji Orlen.

Kontrola następcza a prewencyjna: czym się różnią

  • Prewencyjna: ustawa trafia do TK przed podpisem i nie wchodzi w życie, dopóki Trybunał nie orzeknie. Tak potraktowana została pierwsza wersja podatku z lipca; powód to zarzut działania prawa wstecz. Szerzej: podatek w Trybunale Konstytucyjnym.

  • Następcza: ustawa jest podpisana i obowiązuje, a TK bada ją później. Według rp.pl ten tryb nie zawiesza ustawy, więc działa ona w trakcie postępowania. Jeśli Trybunał uzna przepisy za niezgodne z konstytucją, skutki pojawią się dopiero po wyroku i jego publikacji; nie ma terminu orzeczenia, a w źródłach go nie znalazłam.

Co to znaczy dla kierowców i programu CPN

Podatek płacą firmy, nie kierowcy, i nie zmienia on bezpośrednio ceny na dystrybutorze. Związek jest po stronie finansowania państwa. Według TVN24 ustawa umożliwiła uruchomienie trzeciej edycji CPN (obniżka VAT i akcyzy, obowiązuje od 3 października), a MF szacuje koszt programu na ok. 1,6 mld zł miesięcznie, czyli do ok. 4,8 mld zł za październik–grudzień. Dochód z podatku miał ten program sfinansować; prezydent z kolei domaga się, by wpływy szły na obniżanie cen paliw (rp.pl).

Obecne limity z obwieszczenia na 3.11 (Pb95 6,45, Pb98 7,31, ON 8,14 zł/l) podał money.pl, a program CPN trwa według gov.pl do 31.12.2026. Zasady opisuje strona Program CPN i artykuł o trzeciej edycji.

Czego nie wiadomo

  • Kiedy i jak orzeknie Trybunał, oraz czy wyrok cokolwiek zmieni dla naliczonego już podatku.

  • Dokładnej daty wejścia w życie (1.10 czy 1.11) i terminów wpłat zaliczek w wersji ostatecznej.

  • Czy CPN zostanie przedłużony po 31.12.2026. Takiej decyzji nie znalazłam w żadnym źródle i nie zgaduję.

  • Czy i jak firmy przeniosą koszt podatku na ceny; to hipoteza, nie fakt, a limit CPN i tak ogranicza cenę detaliczną, dopóki program trwa.

Wniosek praktyczny jest skromny: na dziś nic w tej sprawie nie wymaga od kierowcy działania. Warto śledzić komunikaty Ministerstwa Energii o limicie na kolejny dzień oraz informacje o losach CPN przed końcem roku.

Najczęstsze pytania

Czy ustawa o podatku od nadzwyczajnych zysków obowiązuje, skoro jest w TK?

Tak, według rp.pl kontrola następcza nie zawiesza ustawy. Trybunał bada ją po podpisie, a ewentualne skutki wyroku pojawią się dopiero po jego wydaniu.

Jaka jest stawka podatku i kogo dotyczy?

Według mediów 60% dla producentów paliw ciekłych i firm z koncesją na obrót paliwami z zagranicą; dla niewytwarzających paliw 50% z limitem do 50% dochodu lub zysku netto. Podstawą jest nadwyżka ponad marżę z 2025 r. powiększoną o 20%.

Czy kierowca zapłaci ten podatek?

Nie bezpośrednio, bo płacą go firmy. Wpływ na ceny na stacjach jest pośredni i nie da się go rzetelnie przewidzieć, a do 31.12.2026 obowiązują limity CPN.

Czy Orlen zapłaci ten podatek?

Orlen podał w komunikacie giełdowym wstępne szacunki zobowiązania na 2 mld zł za marzec–sierpień 2026 r. (Super Biznes, 2.10.2026). To szacunek spółki, nie ostateczna kwota.

Przeczytaj także