LPG w silniku z wtryskiem bezpośrednim: koszty i pułapki

Instalacja LPG w silniku z wtryskiem bezpośrednim jest możliwa, ale zwykle droższa, bardziej złożona, a samochód i tak spala część benzyny. Czy to się zwraca, zależy od jednej rzeczy: ile kilometrów rocznie przejeżdżasz. Rozważam zmianę auta, więc zrobiłem rachunek, który pokazuję poniżej. Liczby to założenia i ceny średnie, a nie oferta konkretnego warsztatu.

Jeżdżę co drugi weekend kilkaset kilometrów, więc każdy grosz na litrze ma dla mnie znaczenie. Ale lepiej policzyć, niż wierzyć w „na pewno się opłaca".

Czym różni się wtrysk bezpośredni?

W klasycznym silniku z wtryskiem pośrednim benzyna jest wtryskiwana do kolektora ssącego. W silniku z wtryskiem bezpośrednim (np. oznaczenia typu TSI, GDI, FSI) paliwo trafia bezpośrednio do cylindra, pod wysokim ciśnieniem. To pozwala lepiej kontrolować spalanie i obniża zużycie, ale komplikuje montaż gazu.

Dlaczego? Bo wtryskiwacze benzynowe są wtedy mocno obciążone cieplnie i chłodzone właśnie przepływającym paliwem. Gdyby całkowicie wyłączyć benzynę, mogłyby się przegrzać.

Dlaczego auto dolewa benzyny?

Są w zasadzie dwa podejścia:

1. System z jednoczesnym wtryskiem. Gaz podawany jest do kolektora ssącego, a benzyna jest nadal wtryskiwana, ale w mniejszej ilości, tylko po to, by chłodzić wtryskiwacze. Udział benzyny bywa różny i zależy od ustawień oraz silnika, często szacuje się go na kilkanaście do kilkudziesięciu procent.

2. System z wtryskiem gazu w fazie ciekłej. Gaz jest wtryskiwany do cylindra jako ciecz, co pozwala w większym stopniu zastąpić benzynę. Takie instalacje są złożone i zwykle droższe.

W obu przypadkach nie oczekuj, że na wskaźniku benzyny zobaczysz „zero zużycia". Zawsze część paliwa pochodzi z baku benzyny, więc musisz go uzupełniać regularnie. O zasadach planowania zasięgu piszemy w tekście Ile można przejechać na rezerwie, który pojawił się wczoraj.

Koszt instalacji

Nie podam kwoty, bo zależy ona od silnika, zakresu prac i lokalnych cen. Zalecam jednak zebrać kilka wycen i zadać pytania:

• jaki typ instalacji proponuje warsztat (jednoczesny wtrysk benzyny czy gaz ciekły),

• czy producent instalacji zatwierdził ją dla danego silnika,

• jaka jest gwarancja i co ją unieważnia,

• jaki jest harmonogram serwisów (filtry, wymiana elementów) i ich koszt,

• czy będzie potrzebne dodatkowe dopasowanie po aktualizacji oprogramowania auta.

Pamiętaj też o kosztach ubocznych: zbiornik zajmuje miejsce w bagażniku (zwykle zamiast koła zapasowego), a przegląd instalacji jest wymagany okresowo. Ogólny rachunek opłacalności gazu znajdziesz w tekście Czy LPG się opłaca.

Zwrot inwestycji: jak to policzyć?

Zamiast kwot warsztatowych wprowadzam wzór, który każdy może uzupełnić:

1. Koszt 100 km na benzynie: spalanie × cena benzyny.

2. Koszt 100 km na LPG: udział gazu × spalanie gazu × cena gazu + udział benzyny × spalanie benzyny × cena benzyny.

3. Oszczędność na 100 km: różnica między punktami 1 i 2.

4. Czas zwrotu: koszt instalacji / oszczędność na kilometr.

Przykład na założeniach, nie na danych z żadnego auta. Wziąłem średnie ceny z 2 września podawane w mediach (Pb95 7,63 zł/l według e-petrol, LPG 2,89 zł/l). Zakładam spalanie 8 l/100 km na benzynie, 10 l/100 km na gazie (czyli o 25 proc. więcej) i 20 proc. udziału benzyny.

• Benzyna: 8 × 7,63 = około 61 zł na 100 km.

• LPG z dolewką benzyny: 0,2 × 8 × 7,63 + 0,8 × 10 × 2,89 = około 12,2 + 23,1 = 35,3 zł na 100 km.

• Oszczędność: około 25,7 zł na 100 km.

Z tego wynika prosta reguła: każde 1 000 zł instalacji zwraca się po około 3 900 km. Jeśli instalacja kosztuje X tysięcy złotych, pomnóż 3 900 km przez X, a masz przybliżony czas zwrotu w kilometrach. To wynik przybliżony: zależy od cen paliw, które się zmieniają, i od rzeczywistego udziału benzyny.

Ceny na dziś nie są gwarantowane. W sierpniu ceny benzyny podlegały obniżonemu VAT w ramach CPN, a po jego zakończeniu wróciły do poziomu rynkowego, więc porównanie w dłuższym okresie wymaga ostrożności. Szczegóły o pomiarze kosztów kilometra opisaliśmy w tekście LPG w długiej trasie: koszt 500 km.

Kiedy odpuścić?

Rozważam LPG tylko wtedy, gdy spełnione są warunki:

• rocznie robię dużo kilometrów, a nie kilka tysięcy,

• instalacja jest dedykowana dla mojego silnika, a nie uniwersalna,

• stacje z LPG są po drodze (inaczej tracę czas i pieniądze),

• koszt serwisu i ewentualnych napraw nie zjada oszczędności.

Odpuściłbym, gdy:

1. auto jest nowe i objęte gwarancją producenta, która może kolidować z przeróbką,

2. planuję sprzedać auto w ciągu roku lub dwóch, bo wartość instalacji nie zwraca się przy sprzedaży,

3. różnica cen gazu i benzyny jest niewielka,

4. silnik ma opinię wrażliwego na gaz.

Dodatkowo, zanim zdecydujesz, sprawdź na stronie LPG, jak kształtują się ceny w Twoim regionie. Jeśli to możliwe, wyjedź z warsztatem w próbną trasę i zapisz zużycie benzyny i gazu osobno.

Mój wniosek

LPG w silniku z wtryskiem bezpośrednim to nie „tak" ani „nie", tylko rachunek. Dla mnie to nadal otwarta decyzja, bo zależy od auta, które wybiorę, i od liczby kilometrów. Zalecam jedno: zanim zapłacisz za instalację, wpisz własne liczby do wzoru, który podałem, i sprawdź, ile kilometrów zajmie zwrot. Jeśli wynik wychodzi powyżej kilku lat jazdy, lepiej poszukać innej oszczędności.