Rejestr tankowań i kosztów dojazdów w arkuszu: jak go prowadzić krok po kroku
· Zaktualizowano: · 5 min czytania · Wiktor
Własny arkusz z tankowaniami pokaże ci realne spalanie i koszt kilometra lepiej niż komputer pokładowy. Zobacz, jakie kolumny założyć, jak liczyć od pełnego baku do pełnego baku i jak czytać wyniki. Z przykładową tabelą z wymyślonymi liczbami.
Codziennie dojeżdżam autem do pracy i lubię wiedzieć, ile mnie to naprawdę kosztuje. Komputer pokładowy podaje spalanie, ale nie powie ci, ile wydałeś w miesiącu ani czy zmiana trasy coś dała. Dlatego od dawna prowadzę prosty arkusz. Nie potrzebuje żadnej aplikacji, a pokazuje to, co ważne: spalanie, koszt kilometra i miesięczny rachunek za dojazdy. Poniżej opisuję, jak go założyć, żeby po kilku tygodniach dawał sensowne wnioski.
Po co prowadzić własny rejestr
Wiele aplikacji zbiera dane za ciebie, ale arkusz ma jedną przewagę: kontrolujesz, co liczysz i dlaczego. Zobaczysz, czy droższa stacja z programem lojalnościowym naprawdę wychodzi taniej, czy zimą spalanie rośnie, a krótkie trasy kosztują więcej na kilometr. Do tego dane są twoje i nikt ich nie zmienia po aktualizacji aplikacji.
Rejestr przydaje się też wtedy, gdy rozliczasz koszty dojazdów, dzielisz paliwo z domownikami albo porównujesz dojazd autem z innymi opcjami. O prostszej wersji z arkuszem wydatków pisałem już w tekście arkusz wydatków na paliwo. Tu idę krok dalej: dodaję liczenie spalania i kosztu kilometra.
Jakie kolumny założyć
Zacznij od minimum. Im więcej kolumn, tym mniejsza szansa, że wytrwasz w prowadzeniu rejestru. Proponuję taki układ:
Data tankowania,
Przebieg z licznika w kilometrach (całkowity, nie dzienny),
Litry wlane do baku,
Kwota z paragonu w złotych,
Cena za litr (obliczana z kwoty i litrów, nie wpisywana ręcznie),
Km od poprzedniego tankowania (obliczane),
Spalanie w l/100 km (obliczane),
Uwagi: miasto czy trasa, stacja, program lojalnościowy, zimna pogoda, bagażnik pełen rzeczy.
Kolumna z uwagami wydaje się zbędna, dopóki po miesiącu nie zastanawiasz się, dlaczego jeden odcinek wyszedł o litr gorzej od reszty. Wtedy to ona wszystko tłumaczy.
Gdzie prowadzić rejestr: telefon czy komputer
Wpisy po tankowaniu robię w telefonie, bo to trwa kilkanaście sekund. Za to raz w miesiącu siadam do większego ekranu, sprawdzam formuły, porządkuję paragony i robię zestawienie. Do tego wygodniejszy jest laptop, bo w arkuszu ze zbyt wieloma kolumnami na telefonie łatwo o pomyłkę. Jeśli zastanawiasz się nad nowym sprzętem, w ofercie sklepu Komputronik jest rabat -100 zł na wszystkie laptopy. Szczegóły i warunki sprawdź na stronie sklepu. Do rejestru wystarczy jednak dowolny komputer, w którym otworzysz arkusz.
-100 zł na wszystkie laptopy
Laptopy w Komputronik: -100 zł
Rabat -100 zł na wszystkie laptopy w Komputronik — sprawdź modele do pracy, nauki i podróży przed zakupem.
Link partnerski
Linki oznaczone jako partnerskie są linkami afiliacyjnymi. Jeśli skorzystasz z oferty, możemy otrzymać prowizję — nie zmienia to ceny, którą płacisz.
Metoda od pełnego baku do pełnego baku
Żeby spalanie miało sens, tankuj za każdym razem do pełna, najlepiej do pierwszego wyłączenia pistoletu, i tak samo przy każdym tankowaniu. Litry z danego tankowania odpowiadają kilometrom przejechanym od poprzedniego pełnego tankowania. Pierwszy wpis to punkt startowy bez spalania.
Poniżej przykładowa tabela. Wszystkie liczby są wymyślone i służą tylko do pokazania formuł, nie są cennikiem ani wynikiem pomiaru.
Tankowanie | Przebieg (km) | Litry | Kwota (zł) | Km od poprzedniego | Spalanie (l/100 km) |
|---|---|---|---|---|---|
Start (przykład) | 10 000 | 40 | 240,00 | — | — |
Odcinek 1 (przykład) | 10 520 | 36 | 216,00 | 520 | 6,9 |
Odcinek 2 (przykład) | 11 050 | 38 | 228,00 | 530 | 7,2 |
Odcinek 3 (przykład) | 11 560 | 35 | 210,00 | 510 | 6,9 |
Suma z trzech odcinków | — | 109 | 654,00 | 1560 | 7,0 |
Z tabeli widać, że pojedyncze odcinki wahają się od 6,9 do 7,2 l/100 km, a średnia z trzech wychodzi 7,0. Koszt kilometra to 654 zł podzielone przez 1560 km, czyli około 0,42 zł/km. To założone liczby, ale metoda jest ta sama dla każdego auta.
W arkuszu potrzebujesz kilku prostych wzorów. Przy układzie kolumn A–F, gdzie A to data, B przebieg, C litry, D kwota, E kilometry od poprzedniego, F spalanie:
Kilometry od poprzedniego tankowania: przebieg w tym wierszu minus przebieg w poprzednim, czyli
=B3-B2.Spalanie na 100 km: litry z tego wiersza podzielone przez kilometry i pomnożone przez 100, czyli
=C3/E3*100.Cena za litr: kwota podzielona przez litry, czyli
=D3/C3.Koszt kilometra z całego okresu: suma kwot z odcinków podzielona przez sumę kilometrów (nie średnia z kolumny, bo odcinki mają różną długość).
Średnie spalanie z całego okresu: suma litrów podzielona przez sumę kilometrów, razy 100.
Wpisując średnie z kolumn, łatwo się pomylić. Dlatego zawsze liczę sumę litrów i sumę kilometrów, a dopiero potem dzielę.
Dobrym nawykiem jest stała pora na uzupełnianie arkusza, na przykład niedzielny wieczór. Paragony z tygodnia wpisujesz w kilka minut, a zdjęcie licznika masz w telefonie. Unikasz zaległości, które po miesiącu bywają nie do odtworzenia.
Koszty dojazdów, nie tylko paliwo
Jeśli chcesz znać pełny koszt dojazdów do pracy, dopisz drugą zakładkę. Wpisuj tam parkingi, opłaty za przejazd, mycie auta i drobne wydatki związane z eksploatacją. Roczne koszty, jak ubezpieczenie czy przegląd, dziel przez 12 i dodaj do miesięcznego zestawienia.
Prosty szablon miesięczny to:
suma kwot z tankowań w danym miesiącu,
suma kosztów dodatkowych,
liczba dni dojazdu,
koszt jednego dnia dojazdu (suma podzielona przez liczbę dni).
To szczególnie przydatne, gdy rozważasz pracę zdalną jeden lub dwa dni w tygodniu. Wtedy widać, ile oszczędzasz za każdy dzień bez dojazdu. Więcej o tym piszemy w tekście o pracy zdalnej a kosztach dojazdów, a o wpływie korków na spalanie w tekście korki a spalanie.
Najczęstsze błędy w prowadzeniu rejestru
Pomijanie tankowań. Jedno zgubione tankowanie psuje dwa odcinki. Jeśli o nim zapomnisz, oznacz wiersz i nie licz z niego spalania.
Niepełny bak. Tankowanie „na oko” zaburza wynik. Rób pełny bak, albo oznacz wpis jako niepełny.
Różne stacje, różne dystrybutory. Pistolety wyłączają się w różnych momentach. Różnice rzędu litra wyrównują się przy wielu tankowaniach.
Brak daty lub przebiegu. Bez przebiegu nie policzysz niczego. Zrób zdjęcie licznika przy dystrybutorze.
Wnioski po jednym odcinku. Patrz na średnią z kilku tankowań i na uwagi, a nie na jeden wiersz.
Jeśli jeździsz z kimś wspólnie, dopisz kolumnę z liczbą osób w aucie i dziel koszt przejazdu według prostej zasady, którą wszyscy znają. Gdy kiedyś będziesz sprzedawać auto, historia tankowań i kosztów jest też dowodem, że o nie dbałeś.
Prowadzenie takiego rejestru zajmuje minutę po każdym tankowaniu, a po kilku miesiącach masz dane, których nie da ci żadna reklama stacji. Wystarczy konsekwencja i kilka formuł.
Najczęstsze pytania
Ile tankowań trzeba zapisać, żeby wynik był wiarygodny?
Jedno tankowanie mówi niewiele, bo zależy od stylu jazdy i trasy w danym tygodniu. Dopiero kilka kolejnych odcinków daje sensowną średnią. Liczy się też suma z kilku odcinków, a nie pojedynczy pomiar.
Czym różni się spalanie z arkusza od tego z komputera pokładowego?
Komputer pokładowy szacuje spalanie na podstawie wtrysku i bywa zaniżony lub zawyżony. Arkusz liczy realne litry wlane do baku na przejechane kilometry, więc jest bliższy temu, co faktycznie płacisz.
Co zrobić, gdy nie zatankuję do pełna?
Wtedy odcinek się nie rozlicza dokładnie. Najlepiej zapisz wpis, ale oznacz go jako niepełny i licz średnią dopiero od następnego pełnego baku, z sumą litrów z kilku tankowań.
Jakie koszty poza paliwem wpisać do rejestru?
Parkingi, opłaty za autostrady, mycie, płyny i drobne naprawy, jeśli chcesz znać pełny koszt dojazdów. Dla przeglądu i ubezpieczenia licz osobno: dziel roczny koszt przez liczbę miesięcy.