Box dachowy i rowery na dachu: ile więcej spali auto w trasie

Box dachowy zwiększa spalanie zwykle o kilkanaście procent przy prędkościach autostradowych, a rowery na dachu często jeszcze bardziej. Do tego opór powietrza rośnie z kwadratem prędkości, więc jazda 140 km/h zamiast 120 km/h kosztuje wyraźnie więcej, a z boxem na dachu jeszcze wyraźniej. Przed każdym wyjazdem z żoną liczę, co z tego wynika dla naszego baku.

Konkretne wartości zależą od modelu auta, rodzaju boxu i warunków, więc podaję zakresy z ogólnie znanych testów, a nie własne pomiary. Najlepszą weryfikacją jest dziennik spalania na tej samej trasie z boxem i bez.

Opór powietrza w liczbach

Przy prędkościach autostradowych największy udział w zużyciu paliwa ma opór aerodynamiczny. Siła oporu rośnie z kwadratem prędkości, więc podniesienie prędkości ze 120 do 140 km/h oznacza wzrost siły oporu o około 36% (stosunek 140 do 120 podniesiony do kwadratu). Moc potrzebna do jej pokonania rośnie jeszcze szybciej, bo jest iloczynem siły i prędkości.

Z tego wynika prosty wniosek: każda rzecz, która zwiększa powierzchnię czołową auta lub pogarsza opływ powietrza, kosztuje najwięcej wtedy, gdy jedziesz szybko. Box dachowy i rowery robią właśnie to. Dlatego efekt jest mały w mieście, a duży na autostradzie.

Box, rowery na dachu i na haku

Trzy najczęstsze sposoby wożenia dodatkowego bagażu mają różny wpływ:

• Box dachowy. Zamknięty, aerodynamiczny, zwykle zwiększa spalanie o kilkanaście procent przy szybkiej jeździe. Im większy i bardziej kanciasty, tym gorzej.

• Rowery na dachu. Ich nieregularny kształt zakłóca opływ, więc wpływ na spalanie bywa większy niż w przypadku boxu. Dochodzi też hałas.

• Bagażnik rowerowy na haku. Rowery z tyłu, za autem, są zwykle mniej szkodliwe aerodynamicznie niż na dachu, bo kryje je kształt auta. Trzeba jednak pamiętać o przepisach dotyczących tablicy rejestracyjnej i świateł oraz o ograniczeniach nośności haka.

Dla pewności sprawdź w instrukcji auta maksymalne obciążenie dachu i haka. Przekroczenie jest niebezpieczne i może skutkować mandatem. Ogólne sposoby zmniejszania zużycia paliwa opisuje tekst jak zmniejszyć spalanie.

120 czy 140 km/h

Policzmy ostrożnie, na umownych założeniach. Załóżmy, że bazowe spalanie auta na autostradzie przy 120 km/h wynosi 7 l/100 km. Z boxem przy tej samej prędkości wzrośnie o kilkanaście procent, powiedzmy do około 8 l/100 km. Przy 140 km/h bazowe spalanie bez boxu wzrośnie wyraźnie, a z boxem jeszcze bardziej.

Na trasie 800 km różnica między 7 a 8 l/100 km to 8 litrów. Jeśli do tego dodamy szybszą jazdę, różnica rośnie. Dokładne wartości zależą od auta, ale kierunek jest jasny: najwięcej kosztuje połączenie box plus duża prędkość. Dlatego z boxem na dachu zwalniam, zwykle do 110–120 km/h, i zyskuję podwójnie: mniejszy opór i mniejsze spalanie. Wpływ prędkości na koszt trasy rozwijam także w innych tekstach o eco-drivingu, a podstawowe zasady są w tekście zasady eco-drivingu.

Jak pakować, by spalać mniej

Kilka zasad, które stosuję przy pakowaniu na dłuższy wyjazd:

1. Najcięższe rzeczy do bagażnika, nisko i blisko osi. Dach jest na rzeczy lekkie i objętościowe, jak śpiwory czy poduszki.

2. Box zamknięty i wypełniony do końca, żeby nic się w nim nie przesuwało.

3. Nie przekraczam dopuszczalnego obciążenia dachu podanego w instrukcji auta i boxu.

4. Rowery pakuję tak, by nie wystawały, a jeśli to możliwe, wożę je na haku, nie na dachu.

5. Opony zgodne z obciążeniem. Przy pełnym aucie podnoszę ciśnienie do wartości z tabelki dla pełnego obciążenia.

6. Nie wożę niepotrzebnych rzeczy. Każde 100 kg więcej to więcej paliwa.

Po zapakowaniu robię krótki test: pierwszych kilkadziesiąt kilometrów jadę spokojnie, słucham, czy nic nie hałasuje, i sprawdzam, czy bagaż trzyma się mocno.

Kiedy zdjąć box

Jeśli box jest pusty, zdejmij go. Pusty box dalej generuje opór, a kosztuje Cię paliwo na każdej trasie. Zdejmuję go zawsze po powrocie z wakacji i nie trzymam na dachu „na zapas". Wymaga to trochę czasu i miejsca w garażu, ale przy rocznym przebiegu kilku tysięcy kilometrów oszczędność jest odczuwalna. Takie czynniki jak spalanie w trasie wpływają też na wybór stacji i moment tankowania, o czym piszemy w tekście tankowanie w trasie.

Podsumowanie moich zasad: z boxem jadę wolniej, z rowerami na hak, a po wakacjach zdejmuję wszystko. Zapisuję spalanie z trasy i porównuję z poprzednimi wyjazdami. Po kilku latach mam własne dane, które mówią więcej niż jakikolwiek test w internecie.

Jak zmierzyć różnicę u siebie

Jeśli chcesz mieć własną liczbę, a nie zakres z testów, zrób prosty eksperyment. Przejedź tę samą trasę dwa razy, raz z boxem i raz bez, przy podobnej pogodzie i tej samej prędkości na tempomacie. Zapisz spalanie z komputera pokładowego albo z pełnego baku do pełnego. Różnica jest wynikiem dla Twojego auta. Najlepiej powtórzyć test dla 110, 120 i 130 km/h, wtedy zobaczysz, jak szybko rośnie koszt wraz z prędkością. Taki arkusz przyda się przed każdym kolejnym wyjazdem.