Rosyjski diesel wraca na rynek: co to znaczy dla cen ON w Polsce
· 4 min czytania · Natalia
Porozumienie Trump–Putin i zawieszenie sankcji mają wrócić rosyjski diesel na świat. Sprawdzam, czy to obniży ON przy limicie CPN 8,00 zł/l i dlaczego redakcja MotoGuru jest sceptyczna.
Rosyjski diesel wraca na światowe rynki, a w nagłówkach pojawia się pytanie, czy tankując ON, zapłacę mniej. Wychowałam się w domu, w którym każdą złotówkę przeliczało się dwa razy, więc zanim uwierzę w obniżkę, sprawdzam, którą drogą taka obniżka miałaby dojść do mojego dystrybutora. Tu dochodzę do wniosku, że droga jest długa i niepewna.
Co wiadomo o porozumieniu Trump–Putin
Prezydent USA ogłosił 9 października porozumienie z Putinem o dostawach rosyjskiego diesla na rynek światowy, w tym amerykański; mowa o pierwszej partii 300 tys. ton (Bankier, CNBC). Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow potwierdził 15 października, że Rosja zaczęła dostawy, o czym pisze Bankier. Według doniesień cytowanych przez e-petrol wolumeny mają rosnąć:
październik: 300 tys. ton,
listopad: 500 tys. ton,
grudzień: 1 mln ton.
Według tych samych doniesień Skarb USA zawiesił sankcje na rosyjski diesel do kwietnia 2027. Tych dwóch rzeczy, harmonogramu i daty końca zawieszenia, nie potwierdziłam w pełnym tekście źródeł pierwotnych (artykuł Bankiera nie podaje miesięcznych wolumenów ani daty zawieszenia), więc traktuj je jako niepotwierdzone. Nie jest też pewne, że dostawy dojdą do skutku w zapowiadanej skali: MotoGuru zaznacza, że to zapowiedzi, a Pieskow mówił, że wolumeny nie wystarczą, by w pełni ustabilizować rynek.
Dlaczego rynek diesla jest ciasny
Tło to niedobór oleju napędowego. Międzynarodowa Agencja Energii ostrzegła 14 października, że niedobór diesla może potrwać do 2027, a zapasy odbudują się dopiero w drugiej połowie 2027 roku (The National). Szczegóły opisaliśmy w tekście o raporcie IEA, a o wysokich marżach rafinerii w analizie marż rafineryjnych za III kwartał. Dodatkowy diesel z Rosji teoretycznie rozluźniłby ten rynek. Ale skala 300 tys. ton to według MotoGuru mniej niż jedna doba zużycia diesla w amerykańskim transporcie (ok. 2,94 mln baryłek dziennie wg EIA), więc pierwsza partia to kropla.
Czy ten diesel trafi do Polski
Najpewniej nie bezpośrednio. Unia Europejska ma embargo na rosyjskie produkty naftowe, a według e-petrol Bruksela przygotowuje już 22. pakiet sankcji. Polskie stacje nie kupią więc rosyjskiego diesla, a MotoGuru pisze wprost, że nie wiadomo, czy takie dostawy w ogóle dotrą na polskie stacje. Jeśli jakikolwiek wpływ nastąpi, to pośredni: więcej diesla na świecie mogłoby z czasem obniżyć marże rafineryjne i ceny hurtowe w Europie, a od nich zależy hurt Orlenu.
Jak to przeliczyć na limit CPN
ON objęty jest limitem w programie CPN. Dziś obowiązuje 8,03 zł/l, od soboty 17 października 8,00 zł/l (gov.pl). Pb95 ma kosztować maksymalnie 6,89 zł/l, więc ON jest droższy o ok. 1,1 zł na litrze. Limit liczony jest wzorem (hurt netto + 0,30 zł) × 1,08. Hurt ON Orlenu z 16 października to 7,110 zł/l netto (e-petrol); ten pełny obraz hurtu omawiam w osobnym tekście. Poniżej moje własne przeliczenie, a nie prognoza rynku:
Każde 10 gr/l spadku hurtu netto to ok. 10,8 gr/l niższego limitu.
Na baku 40 l to ok. 4,30 zł różnicy. Obecny limit 8,00 zł/l daje maksymalnie 320 zł za 40 l.
Aby limit spadł o 1 zł, hurt ON musiałby stanieć o ok. 93 gr/l, a to przy skali dostaw rosyjskiego diesla mało prawdopodobne w krótkim terminie.
Pamiętaj, że limit to sufit. Według e-petrol średnia cena ON 14 października wynosiła 7,98 zł/l, czyli tyle, ile wtedy wynosił limit. Szerzej o różnicy cen diesla i benzyny pisaliśmy w tekście o dieslu droższym od benzyny. Oferta paliw ON jest też opisana na stronie paliwa ON.
Co mogłoby zmienić obraz
Realne dostawy zgodne z harmonogramem (300, 500 tys. ton, 1 mln ton) i brak wstrzymania eksportu przez Rosję.
Decyzje UE: 22. pakiet sankcji może pójść w przeciwną stronę niż zawieszenie amerykańskie.
Sytuacja na Bliskim Wschodzie i zapasy: IEA widzi ciasny rynek diesla do 2027.
Kolejne hurtowe notowania Orlenu, bo to one wchodzą do limitu na następny dzień.
Czego nie wiem
Nie wiem, czy zapowiedziane wolumeny rzeczywiście popłyną ani czy zawieszenie sankcji potrwa do kwietnia 2027. Nie znam żadnej wyceny, o ile mógłby potanieć ON w Polsce; redakcja MotoGuru ocenia, że obniżka nie jest automatyczna, i nie podaje liczb. Moja ocena jest taka: w krótkim terminie nie planowałabym budżetu na tańszy diesel z tego powodu, a przy tankowaniu patrzyłabym na limit CPN i cenę na pylonie.
Najczęstsze pytania
Czy rosyjski diesel trafi na polskie stacje?
Raczej nie bezpośrednio. UE ma embargo na rosyjskie produkty naftowe, a MotoGuru pisze, że nie wiadomo, czy takie dostawy dotrą do Polski. Wpływ może być co najwyżej pośredni, przez marże i hurt w Europie.
Ile wynosi limit CPN na ON?
Dziś 8,03 zł/l, a od soboty 17 października do poniedziałku 19 października 8,00 zł/l według gov.pl. Pb95 ma mieć limit 6,89 zł/l, więc ON jest droższy o ok. 1,1 zł.
Jakie wolumeny rosyjskiego diesla zapowiadano?
Według doniesień cytowanych przez e-petrol 300 tys. ton w październiku, 500 tys. ton w listopadzie i 1 mln ton w grudniu. To zapowiedzi, nie potwierdzone dostawy.
Czy ON potanieje przez to porozumienie?
Nie ma na to pewności. Redakcja MotoGuru ocenia, że nie ma automatycznej obniżki, a IEA ostrzega, że rynek diesla pozostanie ciasny do 2027.