Dlaczego cena maksymalna rośnie, choć program CPN trwa?
· 5 min czytania · Natalia
Limit w programie CPN nie jest stałą kwotą. Podąża za cenami hurtowymi, dlatego w 3. edycji Pb95 podrożało z 6,73 do 7,11 zł. Sprawdzamy, skąd te zmiany i co może zrobić kierowca.
Obniżone podatki w trzeciej edycji programu CPN działają, ale cena maksymalna nie jest kwotą ustaloną raz na cały okres. Zmienia się codziennie, a w ostatnich dniach wyraźnie rośnie. Wyjaśniamy, skąd to się bierze i co z tym zrobić.
Cena maksymalna to nie stała cena
Program obowiązuje od 3 października do 31 grudnia 2026 roku: VAT na benzynę i olej napędowy wynosi 8%, a akcyza jest obniżona (benzyna z 1529 do 1239 zł za 1000 l, ON z 1160 do 880 zł za 1000 l, według Forsal.pl). To są stałe elementy, które obniżają cenę o określoną część.
Cena maksymalna to natomiast dzienny pułap dla Pb95, Pb98 i ON, ogłaszany przez Ministra Energii na gov.pl. Obowiązuje wszystkich, ale stacje mogą sprzedawać taniej. Jej poziom zależy od tego, co dzieje się na rynku hurtowym. Aktualne wartości i wykres znajdziesz na stronie programu CPN.
Co pokazują dane z 3. edycji
Według komunikatów Ministerstwa Energii cena maksymalna benzyny Pb95 rosła niemal bez przerwy:
3–5.10: 6,73 zł/l
7.10: 6,86 zł/l
8.10: 6,83 zł/l (jedyny dzień spadku)
10–12.10: 6,97 zł/l
14.10: 7,11 zł/l
Łącznie to 38 groszy więcej w ciągu 11 dni. Olej napędowy zachował się inaczej: 7,88 zł/l na początku, potem spadek do 7,74 zł/l (8.10), szczyt 8,06 zł/l w dniach 10–12.10 i obniżka do 7,98 zł/l 14.10. Widać więc, że ceny nie zmieniają się w jednym kierunku, a benzyna i diesel mogą się rozjeżdżać.
Warto pamiętać o punkcie odniesienia. Według e-petrol średnia cena Pb95 wynosiła 30 września 8,19 zł/l, a tydzień później 6,79 zł/l. Nawet po obecnych podwyżkach limit jest wyraźnie niższy niż ceny sprzed startu edycji. Szczegółowe zestawienie dzień po dniu jest na stronie /program-cpn.
Dlaczego limit idzie za hurtem
Według opisu mechanizmu (cenycpn.pl oraz Forsal.pl) wzór wygląda tak:
średnia cena hurtowa największych dostawców z poprzedniego dnia roboczego,
plus akcyza i opłata paliwowa,
plus 0,30 zł/l na koszty stacji,
plus VAT 8%.
Zmienia się tu praktycznie tylko pierwszy składnik. Skoro VAT jest procentem, każda złotówka wzrostu hurtu zwiększa cenę na stacji nieco bardziej, niż wynosi sam wzrost. Szczegóły opisaliśmy w artykule jak obliczana jest cena maksymalna. Ponieważ do wzoru wchodzi dzień poprzedni, limit z reguły reaguje na rynek z jednodniowym opóźnieniem, a weekendowe ceny wynikają z ostatniego dnia roboczego (np. jedno obwieszczenie na 10–12.10).
Przykład z liczb: wzrost limitu Pb95 o 38 groszy brutto to po odjęciu 8% VAT około 35 groszy zmiany po stronie hurtu, akcyzy i marży stacji. Ponieważ akcyza, opłata paliwowa i 0,30 zł/l na koszty stacji są w zasadzie stałe, w tym okresie za zmianę odpowiada przede wszystkim cena hurtowa. To uproszczone wyliczenie na podstawie opisu wzoru, a nie dane z hurtowni.
Skąd biorą się zmiany cen hurtowych
Nie przypisujemy tu konkretnych dni konkretnym wydarzeniom, bo żadne z użytych źródeł tego nie robi. Ogólny mechanizm jest jednak opisywany tak: ceny hurtowe paliw zależą od notowań ropy, kursu złotego do dolara oraz marż rafineryjnych. Program CPN uruchomiono w reakcji na skok cen ropy związany z konfliktem na Bliskim Wschodzie (według gov.pl), co dobrze ilustruje, jak silnie rynek surowca wpływa na ceny w Polsce.
Warto też odróżnić dwie sprawy: program obniża ceny o stałą część, a rynek decyduje o tym, jak wysoko ta obniżona cena się znajduje. Według rządu w 1. edycji ceny spadły średnio o ok. 20% względem poziomu sprzed startu, ale to porównanie do sytuacji bez programu, a nie gwarancja stałej ceny. Dlatego benzyna i diesel mogą zachowywać się różnie: każde z paliw ma własne notowania hurtowe. Więcej o tej zależności piszemy w tekstach ceny hurtowe a ceny na stacjach oraz od czego zależą ceny paliw.
Co może zrobić kierowca
Kierowca nie wpłynie na rynek hurtowy, ale ma kilka sposobów, by zapłacić mniej niż limit:
Porównuj stacje. Limit jest górnym pułapem, więc cena na tablicy może być niższa, a różnice między stacjami bywają zauważalne.
Sprawdzaj promocje. Rabaty, aplikacje lojalnościowe i kupony działają niezależnie od limitu i mogą obniżyć cenę jeszcze bardziej.
Obserwuj trend. Skoro limit z kolejnego dnia opiera się na hurcie z dnia poprzedniego, a w weekendy obowiązuje cena z piątku, możesz czasem przewidzieć kierunek zmiany. Nie ma jednak gwarancji, że sytuacja się nie odwróci.
Nie czekaj bez potrzeby. Cena maksymalna w ostatnich dniach rosła, więc odkładanie tankowania nie zawsze się opłaca.
Pamiętaj też, że LPG i olej opałowy nie są objęte programem, a stacja sprzedająca powyżej limitu naraża się na kary (według Forsal.pl do 1 mln zł) po kontroli KAS.
Podsumowanie
Rosnąca cena maksymalna nie oznacza, że program przestał działać. Obniżone podatki stale zmniejszają cenę, ale wahania rynku hurtowego przenoszą się na limit. Decyzja o ewentualnym przedłużeniu programu po 31 grudnia ma zapaść w grudniu, według zapowiedzi ministra finansów Domańskiego (Interia). Na bieżąco sprawdzaj aktualną cenę maksymalną.
Źródła
Ministerstwo Energii (gov.pl): Maksymalna cena detaliczna paliw obowiązująca 14 października 2026 r.
Ministerstwo Energii (gov.pl): Taniej na stacjach paliw – rząd uruchamia program osłonowy CPN
Forsal.pl: Powrót programu CPN – akcyza i VAT na paliwa w dół
Forsal.pl: Cena maksymalna paliw w Polsce – jak działa mechanizm ustalania cen
Najczęstsze pytania
Czy cena maksymalna w CPN jest stała?
Nie. Minister Energii ogłasza ją codziennie w obwieszczeniu, a nowa wartość obowiązuje od następnego dnia. W weekendy i święta obowiązuje cena z ostatniego dnia roboczego.
Dlaczego limit rośnie, skoro VAT i akcyza są obniżone?
Obniżone podatki zmniejszają cenę o stałą część, ale nie zatrzymują zmian ceny hurtowej. Według opisu mechanizmu limit liczy się od średniej ceny hurtowej z poprzedniego dnia roboczego, więc gdy hurt drożeje, drożeje też limit.
O ile wzrosła cena maksymalna benzyny w 3. edycji CPN?
Limit dla Pb95 wzrósł z 6,73 zł/l (3–5.10) do 7,11 zł/l (14.10), czyli o 38 groszy. W tym samym czasie limit dla ON najpierw wzrósł z 7,88 do 8,06 zł/l (10–12.10), a potem spadł do 7,98 zł/l.
Czy stacja może sprzedawać poniżej ceny maksymalnej?
Tak, limit jest górnym pułapem, a nie ceną obowiązkową. Stacje mogą sprzedawać taniej, dlatego warto porównywać ceny i promocje przed tankowaniem.
