Co zmieni się 1 września na stacjach? Checklista na koniec CPN

Jeśli program nie zostanie przedłużony, od wtorku 1 września VAT na benzynę i diesel wraca z 8% do 23%, a codzienne ceny maksymalne przestają obowiązywać. Akcyza zostaje bez zmian, bo sierpniowa edycja jej nie obniżała. Według doniesień mediów z 27 sierpnia decyzji o przedłużeniu nie było, więc planuję tak, jakby jej nie było. Poniżej lista, którą sama sobie spisałam, żeby nic nie umknęło.

VAT wraca do 23%

Druga edycja CPN trwa od 17 do 31 sierpnia i opiera się na obniżeniu VAT z 23% do 8% dla benzyny, oleju napędowego i biokomponentów sprzedawanych jako samodzielne paliwa. Po 31 sierpnia podstawa prawna obniżki wygasa.

Co to znaczy dla ceny? Prosty rachunek. Dla kwoty brutto, którą widzisz na pylonie, składnik VAT rośnie z 8% do 23% ceny netto. Przy cenie 6,49 zł, czyli limicie z 20 sierpnia, odpowiada to wzrostowi o około 90 groszy na litrze, jeśli reszta składników się nie zmieni: 6,49 / 1,08 × 1,23 ≈ 7,39 zł. To uproszczenie, bo cena zależy też od hurtu i polityki stacji, ale pokazuje skalę.

Koniec cen maksymalnych

Ceny maksymalne są powiązane z obniżonym VAT. Prawo pozwala ministrowi energii ustalać limity, dopóki obowiązuje obniżona stawka. Po 31 sierpnia:

• nie ma już codziennego limitu, więc stacje ustalają ceny samodzielnie,

• nie ma sufitu, który ograniczał wzrost cen między dniami,

• nie ma kontroli limitu przez KAS, bo nie ma limitu do kontrolowania.

Dla kierowców oznacza to większą zmienność cen i większe znaczenie porównywania stacji. Ogólny opis programu, w tym formułę limitu, znajdziesz na stronie programu CPN.

Akcyza bez zmian

Warto pamiętać, czym różniła się sierpniowa edycja od wiosennej. Wiosną, od 31 marca, oprócz obniżonego VAT obniżono też akcyzę. W sierpniu obniżono wyłącznie VAT, a akcyza pozostała na standardowym poziomie. Dlatego 1 września akcyza się nie zmienia: jest taka sama jak przez cały sierpień. Wyjaśniam to szerzej w tekście o sierpniowym CPN: VAT 8% bez akcyzy.

Dla porządku: sierpniowy program nie dotyczył LPG, który nie miał ani obniżonego VAT, ani limitu. Kierowcy gazu nie odczują więc zmiany 1 września w ten sam sposób.

Faktury i paragony z przełomu miesiąca

Kilka zasad ogólnych, które pomagają uniknąć nieporozumień:

1. O stawce VAT decyduje moment sprzedaży. Paliwo kupione 31 sierpnia jest sprzedane z VAT 8%, a kupione 1 września z VAT 23%, jeśli nie będzie przedłużenia.

2. Sprawdź datę na paragonie. Przy tankowaniu tuż przed północą data może być istotna dla rozliczeń.

3. Firmy: jeśli rozliczasz paliwo w firmie, sprawdź z księgowym, jak ująć faktury z przełomu miesiąca. Nie wystawiaj ani nie przyjmuj faktur z datą niezgodną z faktyczną sprzedażą.

4. Karty paliwowe i rozliczenia zbiorcze: faktury zbiorcze mogą obejmować dni z różnymi stawkami VAT. Zwróć uwagę, czy są rozbite.

5. Zachowaj paragony z ostatnich dni sierpnia. Przydają się do własnego porównania kosztów przed i po programie.

Szerzej o sprawdzaniu VAT na paragonie piszę w tekście jak sprawdzić VAT na paragonie w czasie CPN.

Mój plan budżetowy

W domu, w którym dorastałam, budżet pilnowało się co do złotówki, więc układam go ostrożnie. Mój plan na wrzesień:

1. Zakładam cenę bez CPN. Do rachunku biorę paliwo wyższe o około 90 groszy na litrze względem ceny z limitu, żeby nie zdziwić się w połowie miesiąca.

2. Przeliczam miesięczny koszt paliwa: litry razem z cenami, dla scenariusza bez programu.

3. Odkładam różnicę ze sierpnia. Oszczędność z dwóch tygodni nie jest wielka, ale może pokryć pierwszy tydzień wyższych cen.

4. Planuję tankowania z kuponami, bo bez limitu rabaty z programów lojalnościowych są tym ważniejsze.

5. Zostawiam margines na zmienność cen, bo nie wiem, jak zachowają się ceny hurtowe.

Do tego dwie rzeczy praktyczne: dolewam paliwo, jeśli bak jest w połowie i mam to po drodze, ale nie jeżdżę po paliwo specjalnie. I śledzę komunikaty. Jeśli rząd ogłosi przedłużenie, będzie to komunikat publiczny, a nie plotka z komentarza. Do tego momentu zakładam, że od wtorku płacimy zwykłe stawki.

Skrót w pięciu punktach

1. Jeśli nie będzie przedłużenia, od 1 września VAT na paliwa wraca do 23%.

2. Dzienne ceny maksymalne przestają obowiązywać.

3. Akcyza nie zmienia się, bo w sierpniu nie była obniżona.

4. O stawce VAT decyduje data sprzedaży, więc zachowaj paragony z ostatnich dni sierpnia.

5. Do budżetu na wrzesień wpisz cenę wyższą o około 90 groszy na litrze względem limitu, a o ewentualnych zmianach czytaj tylko w oficjalnych komunikatach.