CNG i LNG w Polsce: czy to alternatywa dla LPG

Dla kierowcy zwykłego samochodu osobowego CNG nie jest dziś realną alternatywą dla LPG, głównie z powodu niewielkiej liczby stacji i ograniczonego wyboru aut. LNG natomiast to paliwo głównie dla ciężkiego transportu, a nie dla osobówek. Jako kierowca, który od lat jeździ na gazie i pokonuje kilkaset kilometrów co drugi weekend, sprawdziłem, na co zwrócić uwagę. Nie podam tu konkretnych liczb stacji ani cen CNG, bo nie mam ich w rzetelnym, aktualnym źródle. Pokażę za to, jak ocenić to samodzielnie.

Czym różnią się CNG, LNG i LPG?

Wszystkie trzy to paliwa gazowe, ale chemicznie i technicznie są różne.

• LPG (autogaz) to mieszanina propanu i butanu, przechowywana w stanie ciekłym pod niewielkim ciśnieniem. Zbiornik w aucie jest stosunkowo lekki i często mieści się w miejscu koła zapasowego. Skład zmienia się w zależności od pory roku, o czym piszemy w artykule o składzie LPG: propan i butan.

• CNG (sprężony gaz ziemny) to głównie metan, przechowywany jako gaz pod wysokim ciśnieniem w mocnych, ciężkich butlach. Zajmują one dużo miejsca, a pojemność w przeliczeniu na zasięg bywa mniejsza.

• LNG (skroplony gaz ziemny) to metan schłodzony do bardzo niskiej temperatury, żeby zajmował mniej miejsca. Wymaga zbiorników kriogenicznych, dlatego jest stosowany głównie w ciężarówkach i żegludze.

Dla kierowcy osobówki w praktyce wybór ogranicza się do LPG albo CNG. LNG pozostaje poza zasięgiem.

Ile jest stacji w Polsce?

Liczba stacji CNG w Polsce jest wyraźnie mniejsza niż LPG, które jest dostępne na ogromnej większości stacji w kraju. CNG jest skupione głównie wokół większych miast i niektórych korytarzy transportowych. Nie podaję dokładnej liczby, bo zmienia się i nie chcę jej zgadywać.

Jak to sprawdzić samodzielnie:

1. Otwórz mapę stacji CNG (np. w aplikacji nawigacyjnej lub dedykowanym serwisie).

2. Zaznacz na niej swoją typową trasę: dom, praca i miejsca, do których jeździsz regularnie.

3. Policz, ile stacji leży wzdłuż trasy i jakie są odstępy między nimi.

4. Sprawdź godziny pracy i czy stacja działa całą dobę, bo część punktów ma ograniczone godziny.

Dla mnie, jadącego co drugi weekend kilkaset kilometrów, brak gęstej sieci stacji jest decydujący. Jeśli na trasie jest „dziura” bez stacji, a zasięg na CNG jest ograniczony, wyjazd robi się ryzykowny. Dostępność stacji LPG na trasie sprawdzam w aplikacjach, a zasady opisujemy w tekście o LPG.

Koszt 100 km

Tu muszę być uczciwy: nie podam kwot, bo zarówno ceny CNG, jak i LPG zmieniają się, a ja nie mam aktualnych danych dla obu. Pokazuję za to wzór, który pozwoli porównać oba paliwa w momencie, gdy zajrzysz do cenników:

koszt 100 km = zużycie paliwa na 100 km × cena jednostki

Dla LPG liczysz litry, dla CNG kilogramy. Spalanie CNG podaje się zwykle w kg/100 km. Potem porównujesz wyniki. Pamiętaj o dwóch rzeczach:

• Spalanie na gazie jest zwykle wyższe niż na benzynie (dla LPG w przeliczeniu na litry), więc porównuj faktyczne koszty kilometra, a nie ceny jednostkowe.

• Do kosztu doliczasz amortyzację instalacji, przeglądy i ewentualnie utratę części bagażnika. Zasady opłacalności gazu opisujemy w artykule czy LPG się opłaca.

Aktualne ceny LPG sprawdzisz na stronie LPG. Warto je porównywać regularnie, bo w ostatnich tygodniach ceny paliw zmieniały się wyraźnie po zakończeniu programu CPN. Autogaz nie był objęty obniżonym VAT ani limitem cen, więc jego cena żyła własnym życiem.

Auta fabrycznie na CNG

Alternatywą dla przeróbki jest zakup auta zaprojektowanego na CNG. Takie modele były oferowane przez kilku producentów, głównie w klasie kompaktowej i dostawczej. Zalety to fabryczna gwarancja i pełna integracja instalacji. Wady to:

• ograniczony wybór nowych modeli i mały rynek wtórny w Polsce,

• miejsce w bagażniku zajęte przez butle,

• zasięg na samym CNG często mniejszy niż na LPG, choć wiele aut ma zapasowy zbiornik benzyny,

• konieczność planowania tras według mapy stacji.

Zanim rozważysz taki zakup, sprawdź aktualną ofertę u dealerów i ceny na rynku wtórnym. Nie podaję modeli ani cen, bo nie mam ich w wiarygodnym źródle na dziś.

Czy to dla mnie?

Moja odpowiedź jako kierowcy, który regularnie pokonuje trasy kilkuset kilometrów: zostaję przy LPG. Powody:

1. Stacji LPG jest wielokrotnie więcej, więc planowanie trasy jest prostsze.

2. Montaż instalacji w używanym aucie jest powszechny i szybki.

3. Instalacja jest lekka i nie zabiera tak dużo miejsca.

4. Mam rozeznany koszt kilometra i wiem, jak go liczyć.

CNG może mieć sens dla kogoś, kto jeździ głównie po mieście lub w regionie z gęstą siecią stacji i ma auto fabrycznie przystosowane. Na dalekie trasy bez dokładnego planu jest bardziej ryzykowne. Jeśli rozważasz zmianę, wykonaj trzy kroki: sprawdź mapę stacji na swojej trasie, policz koszt kilometra z aktualnych cen i porozmawiaj z instalatorem lub dealerem. Dopiero wtedy decyzja będzie oparta na faktach.