Biokomponenty w paliwie: czym jest NCW i dlaczego płacimy za biopaliwa

Biokomponenty to etanol dodawany do benzyny i estry FAME dodawane do oleju napędowego, a obowiązek ich stosowania wynika z przepisów, w tym z Narodowego Celu Wskaźnikowego (NCW). Płacimy za nie pośrednio, bo koszt realizacji celu jest elementem kosztów producentów i importerów paliw. Wpływ na cenę litra jest jednak jednym z wielu składników, a nie jedyną przyczyną.

Wolę tu zacząć od podstawy prawnej i od tego, co można potwierdzić, a nie od opinii. Nie podaję konkretnych procentów celu ani kwot, bo zmieniają się z roku na rok i wymagają sprawdzenia w aktualnych przepisach.

Co to są biokomponenty

Biokomponenty to składniki paliw pochodzenia odnawialnego. W praktyce na naszych stacjach spotkasz dwa główne rodzaje:

• Etanol w benzynie. Produkowany z roślin, na przykład zbóż, jest dodawany do benzyny w określonym udziale.

• Estry metylowe kwasów tłuszczowych (FAME) w oleju napędowym. Powstają zwykle z olejów roślinnych i dodawane są do diesla.

Idea jest prosta: część paliwa pochodzi ze źródeł odnawialnych, co ma ograniczać emisję gazów cieplarnianych w ujęciu całego cyklu życia i zmniejszać zależność od ropy. Dokładne bilanse emisji są przedmiotem sporów, więc nie wchodzę w ich ocenę. Opisuję, jak działa system. Pojęcia związane z samym paliwem nowszej generacji opisuje tekst o paliwie HVO.

Narodowy Cel Wskaźnikowy w skrócie

Narodowy Cel Wskaźnikowy to obowiązek wynikający z ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych. W uproszczeniu: podmioty wprowadzające paliwa na rynek muszą zapewnić, by w ciągu roku odpowiedni udział paliw odpowiadał biokomponentom i biopaliwom, liczony według zasad określonych w przepisach. Wysokość celu ustala prawo i zmienia się w czasie.

Co z tego wynika dla kosztów? Realizacja celu wymaga zakupu biokomponentów, ich logistyki i mieszania, a jeśli firma nie spełni obowiązku, grozi jej opłata zastępcza. Te koszty są częścią kosztów prowadzenia działalności i mogą być uwzględniane w cenach paliw. Ile dokładnie to dodaje do litra, zależy od ceny biokomponentów i od roku, więc nie podam liczby, której nie mogę potwierdzić. Całość kontekstu cenowego opisuje tekst o cenie paliwa i jej składnikach.

E5, E10 i B7 na dystrybutorze

Oznaczenia na dystrybutorze mówią, ile biokomponentu może zawierać paliwo:

• E5 oznacza benzynę z dodatkiem etanolu do 5%.

• E10 oznacza benzynę z dodatkiem etanolu do 10%.

• B7 oznacza olej napędowy z dodatkiem FAME do 7%.

Pamiętaj, że to maksymalne zawartości, a nie stałe wartości. Przed tankowaniem E10 sprawdź w instrukcji auta lub u producenta, czy silnik jest do niego przystosowany, bo starsze samochody mogą go nie tolerować. Jeśli auto jest zgodne tylko z E5, wybierz właśnie E5. Szczegóły opisuje tekst oznaczenia paliw na dystrybutorze oraz benzyna E10.

Wpływ na cenę i spalanie

Wpływ na cenę jest pośredni i zmienny. Biokomponenty mają własne ceny rynkowe, które mogą być wyższe lub niższe niż cena samej ropy. Zależą od cen zbóż i olejów roślinnych, więc w niektórych okresach dodatek podnosi koszt paliwa, a w innych go obniża. Do tego dochodzi koszt wypełnienia celu. Całość jest jedną z wielu pozycji w cenie litra, obok ropy, kursu, podatków i marż.

Wpływ na spalanie jest mały. Etanol ma mniejszą wartość energetyczną niż benzyna, więc teoretycznie zużycie litrów rośnie nieznacznie przy wyższym udziale etanolu. W praktyce różnica jest zwykle niewielka, rzędu kilku procent lub mniej, i łatwo ją zagubić w wahaniach wynikających ze stylu jazdy i pogody. Nie spodziewaj się więc, że zmiana E5 na E10 wyraźnie wpłynie na budżet. Własny dziennik tankowań pozwoli to zmierzyć, ale trzeba kilku zbiorników na każdym paliwie, żeby wynik miał sens.

Co mówi prawo

Podsumowanie, które mogę oprzeć na ogólnej wiedzy o przepisach:

1. Obowiązek wynika z ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, a szczegółowy poziom celu ustalają przepisy wykonawcze.

2. Obowiązek spoczywa na podmiotach wprowadzających paliwa na rynek, nie na kierowcach.

3. Oznaczenia E5, E10 i B7 określają maksymalne dopuszczalne udziały biokomponentów, a stacje mają obowiązek je prezentować.

4. Cel i jego zasady zmieniają się z czasem, więc przy konkretnych liczbach zawsze sprawdzaj aktualny akt prawny.

Wychowałam się w domu, w którym nie ufało się plotkom o cenach, tylko sprawdzało źródło. Tak samo traktuję biokomponenty: zamiast zgadywać, ile „kosztują" w litrze, sprawdzam przepisy, a to, czego nie da się sprawdzić, zostawiam bez liczby. Jeśli nie wiesz, które paliwo jest właściwe dla Twojego auta, zacznij od instrukcji, nie od forów internetowych. Więcej o rodzajach oleju napędowego znajdziesz na stronie ON.