Dlaczego paliwo znów drożeje? Ropa, kurs i podatki latem 2026

Paliwo drożeje latem 2026 z trzech powodów naraz: ropa podrożała po lipcowej eskalacji walk, kurs dolara wpływa na koszt zakupu, a od 1 lipca wrócił VAT 23%. Do tego dochodzi opóźnienie, z jakim hurt przekłada się na stacje. Jako człowiek od tabel rozbiłem to na składniki, żeby pokazać, który z nich waży najwięcej, a który tylko wydaje się ważny.

Nie podaję tu dokładnych cen ropy ani kursów z konkretnych dni, bo nie chcę mieszać aktualnych notowań z pamięcią. Pokazuję mechanizmy i sposób, w jaki je czytać.

Ropa po lipcowej eskalacji

Ropa jest wyceniana na rynku światowym i reaguje na wiadomości z regionów produkcyjnych. W połowie lipca walki na Bliskim Wschodzie się nasiliły, a ropa zdrożała, bo rynek wycenia ryzyko zakłóceń dostaw. Ten ruch jest pierwszym ogniwem łańcucha: droższa ropa to droższe paliwo w hurcie, a za nim droższe paliwo na stacji.

Warto pamiętać, że rynek ropy potrafi reagować gwałtownie w obie strony. Wzrost sprowokowany napięciem może się cofnąć, gdy napięcie opadnie. Dlatego nie przesądzam, że obecny kierunek się utrzyma. Wiem tylko, że w lipcu działał w górę. Szerszy kontekst opisuje tekst o tym, od czego zależą ceny paliw.

Kurs dolara i złotego

Ropa jest rozliczana w dolarach, a my płacimy w złotych. Jeśli dolar drożeje wobec złotego, ten sam koszt zakupu ropy w dolarach kosztuje rafinerię więcej w złotych. Efekt jest widoczny, kiedy ceny ropy się nie zmieniają, a paliwo i tak lekko rośnie. To często pomijany składnik. Kurs wpływa jednak tylko na tę część ceny, która wynika z kosztu ropy, bo podatki i opłaty liczone są osobno.

Jak go czytać? Porównuj ropę w dolarach i w złotych. Jeśli w dolarach jest płasko, a w złotych rośnie, winny jest kurs. Jeśli rośnie w obu walutach, głównym motorem jest sama ropa.

Efekt powrotu VAT

1 lipca skończyła się pierwsza edycja CPN, a VAT na paliwa wrócił z 8% do 23%. Wiadomo z prostego rachunku: jeśli cena netto litra się nie zmieni, to zmiana stawki z 8% na 23% podnosi cenę brutto o około 14% (1,23 podzielone przez 1,08). Analitycy przed 1 lipca prognozowali wzrost o 30–60 gr na litrze, a Reflex wskazywał 30–50 gr. To były prognozy, a rzeczywista różnica zależy od ceny netto w danym dniu.

Według doniesień mediów już 16 czerwca do normalnego poziomu wróciła akcyza, co dodało około 30 gr na litrze. Efekt VAT trzeba więc oddzielać od efektu akcyzy, bo zeszły w innych terminach. Jeśli porównujesz ceny „sprzed i po", pilnuj, z którą datą je zestawiasz.

Opóźnienie hurt–stacja

Stacje nie zmieniają cen od razu po każdej zmianie w hurcie. Mają zapasy kupione wcześniej po starych cenach, a zmiana cennika to także decyzja handlowa. Dlatego wzrost cen hurtowych dochodzi do stacji z opóźnieniem kilku dni, a przy spadkach często jeszcze wolniej. Zjawisko znane jest jako „rakiety i pióra": ceny rosną jak rakieta, a spadają jak piórko.

W praktyce oznacza to, że lipcowy wzrost ropy mógł jeszcze nie zostać w pełni odzwierciedlony w sierpniowych cenach na stacji. Aby to sprawdzić, trzeba patrzeć na ceny hurtowe, nie tylko stacyjne. Zależność opisuje tekst o cenach hurtowych a cenach na stacjach.

Moja metoda wygląda tak: przy każdej zmianie ceny pytam, czy to ropa, kurs, podatek, czy opóźnienie. Odpowiedź na to pytanie jest zwykle sumą kilku składników, a nie jednym winowajcą.

Co może odwrócić trend

Trend odwracają te same czynniki, które go napędzały:

1. Spadek napięcia na rynku ropy. Gdyby sytuacja geopolityczna się uspokoiła, ropa mogłaby stanieć.

2. Wzmocnienie złotego. Mocniejszy złoty obniża koszt zakupu ropy w złotych.

3. Zmiany podatkowe. Decyzje rządu o stawkach VAT i akcyzy są czynnikiem, który działa skokowo. Na początku sierpnia nie mam informacji o nowych decyzjach w tej sprawie i nie będę ich zgadywać.

4. Konkurencja między stacjami. Gdy hurt spada, stacje, które szybciej obniżą ceny, wygrywają klientów.

Jedna rzecz jest pewna: wszystkie składniki zmieniają się z różną prędkością. VAT zmienił się jednego dnia, ropa zmienia się codziennie, a stacje reagują z opóźnieniem. Dlatego pojedynczy dzień nie mówi wiele, a trend wymaga kilku tygodni obserwacji.

Jeśli codziennie dojeżdżasz do pracy, rachunek jest prosty: porównaj średnią cenę litra z paragonów z czerwca i sierpnia i dopiero wtedy wyciągaj wnioski. Aktualne ceny oleju napędowego znajdziesz na stronie ON. Sam zapisuję cenę z każdego tankowania w arkuszu i co dwa tygodnie patrzę na średnią kroczącą. Jednodniowe skoki mnie nie interesują, bo zwykle wracają, zanim zdążę zareagować.